Kritiek van NGO’s op A.J. Boekestijn

Stel u leidt een NGO en treft een pleidooi in de krant aan om het fenomeen hulpverslaving nu eens echt aan te pakken door de hulp te gaan verlagen.
Wat doet U dan? In ieder geval niet schrijven dat er met infrastructurele programma’s ook veel mis is.

En wat doet mijn vriend Jack van der Ham. Precies dat. Uit het stukje van Jack van der Ham blijkt helaas ook dat hij nog steeds mijn boek niet heeft gelezen. Ik pleit immers helemaal niet voor het stopzetten van de hulp. Hij weet kennelijk niet dat het boek als warme broodjes over de toonbank gaat. Volgende week vierde druk.
En wat de Congo betreft Jack, weet je nog hoe kwaad ik werd toen er niet over hulpverslaving gesproken mocht worden door jou?
Jack, ik daag je uit, lees het boek zoals iedereen dat doet. Lees ook de voetnoten en kom dan met een essay waarin je op basis van argumenten laat zien dat ik fout zit. Overigens bepleit de WRR nu ook dat 0,7 % niet heilig is. Neem dat ook even mee.

Oh ja markten zijn erg belangrijk zegt Collier. Het is de enige manier om tot een efficiente allocatie van productiemiddelen te komen. Het is de enige efficiente weg naar groei. Maak van Afrika geen Cuba Jack.
je toegenegen

AJB

De droom van Arend Jan Boekestijn

Jack van Ham

Nav de column van Arend Jan Boekestijn in de Volkskrant van 5 januari jl.

Beste Arend Jan,

Of je wel of niet eens met je bent, een ding moet ik nageven, je bent een bevlogen man met een missie. Geen gelegenheid laat je voorbijgaan om ontwikkelingssamenwerking zo ongeveer als de ‘as van het al het kwaad’ in deze wereld te bestempelen. Het is een beetje als Wilders, alleen voor hem zijn het vooral ‘de moslims’ die in Nederland de allesomvattende dreiging van onze manier van leven vormen. Jullie hebben gemeen dat jullie onze complexe wereld tot een paar eenvoudige zaken hebben teruggebracht. Dat is wel zo makkelijk voor de oplossing. De moslims eruit en stoppen met ontwikkelingswerk.

Ontwikkelingswerk stoppen is jouw passie . Niet dat je op grond van deugdelijk wetenschappelijk onderzoek hebt vastgesteld dat dit werk eigenlijk onzinnig is, zoals een wetenschapper dat behoort te doen. Neen, de politicus Arend Jan Boekestijn heeft het hier duidelijk gewonnen. Je hebt een mening, verzamelt alle negatieve opvattingen over het onderwerp en bevestigt hiermee je eigen vooringenomen standpunten. Het past in ieder geval in het populistische deel van Nederland en daar wilde je geliefd en beroemd raken. En als je je mond niet voorbij gepraat had, was je er nog mee weggekomen ook.

Nee Arend Jan, je hebt met je boek en je mening over ontwikkelingssamenwerking geen eeuwige roem geoogst en daar ben ik ook wel blij om. Niet omdat ik mijn brood verdien in dat werk, maar gewoon omdat ik een hekel heb aan populisme. Een paar jaar geleden toen je de eerste stappen in de Kamer zette, had je je mening over ontwikkelingssamenwerking snel klaar. Ontwikkelingshulp maakt mensen afhankelijk, het verbetert hun positie niet en we moeten dit werk snel aan ‘de markt‘ overlaten. Je had de tijdgeest mee. Alles in Nederland werd naar ‘de markt’ gebracht. Openbaar vervoer, de zorg, energie, telefonie etc. Jij moet gedacht hebben, dan ontwikkelingssamenwerking toch ook, zijn we daar mooi van af (en kan ik naar defensie en buitenlandse zaken?).

Vanaf dat moment ben je naar het ‘bewijs’ gaan zoeken van je eigen stelling. Het feit dat je na drie jaar nog geen millimeter bent opgeschoven en precies hetzelfde verkondigt als drie jaar geleden zou je als wetenschapper aan het denken moeten zetten. Dat doe je niet, want van onzekerheden, daar hou je niet van. Beste Arend Jan, denk nog eens terug aan ons bezoek aan Kongo, waar je met tranen in je ogen de verhalen van gewelddadig verkrachte vrouwen niet meer kon aanhoren. Waar je enthousiast werd van de aanpak van ex-rebellen door Afrikaanse NGO’s.

Waar je met verontwaardiging kennis nam van het feit dat westerse multinationale maatschappijen (vrije markt) direct zaken deden met warlords om toegang te krijgen tot grondstoffen. Dezelfde maatschappijen die door corruptiebestrijder en Europarlementariër Eva Joly worden aangeklaagd omdat ze massaal en wereldwijd voor duizenden miljarden belastingen ontduiken. ‘De markt, de noodzakelijke liberalisering, de particuliere sector’ waar jij zo’n pleitbezorger van bent Arend Jan, heeft het afgelopen jaar zijn ware gezicht weer eens laten zien. Voor duizenden miljarden moeten de Europese burgers de puinhopen van de vrije financiële sector helpen ruimen, stoppen dezelfde managers van dit debacle hun zakken weer vol. In Nederland is de zorg naar de markt gebracht wat voor kwaliteit en kosten nog weinig goeds heeft opgeleverd. De energiemarkt is vrij, tel je zegeningen, zo ook telefonie en openbaar vervoer. Met parlementaire goedkeuring vliegen projecten als de metro, TGV en ICT projecten voor miljarden uit het spoor.

Wereldwijd spenderen westerse landen per jaar in het totaal 100 miljard aan ontwikkelingssamenwerking, dat is twee dubbeltjes per dag aan elke arme medeburger die onder een inkomen van twee dollar per dag zit. Dat doen we omdat een groot deel van de particuliere sector die kansen steeds voorbij heeft laten gaan en wij nog wel een hart over hebben voor onze medeburgers. En dat we dat niet altijd goed doen is duidelijk, maar ga a.u.b. eens iets verder in je denken. Slechts een gemeenschappelijke inspanning kan slecht bestuur hier en daar verbeteren, corruptie en falen corrigeren. Alleen een betere verdeling van wat deze aarde beperkt kan opbrengen, kan zorgen voor een beetje betere samenleving. Populistisch elkaar verketteren helpt daar niet aan, al moet ik toegeven, het lucht wel op…

Een hartelijke groet.

Jack van Ham

4 thoughts on “Kritiek van NGO’s op A.J. Boekestijn

  1. Meneer van Ham,
    Ik woonde de afgelopen 40 jaar in een aantal ontwikkelingslanden en nog. Al die hulp heeft in die 40 jaar niets opgeleverd. Integendeel. Het is een werkgelegenheidsprogramma voor naieve kabouters. Een industrie die afhankelijk maakt. Budgetsteun is helemaal verderfelijk.”ter versterking van de rechtsstaat” bijv. Wie verzint zi iets onzinnigs? Vraag me dan echt af waar het gezond verstand zit bij “Den Haag”. Geld weggegooid. ALLE politici zitten op die plek om te jatten. Dat doen ze dan ook van harte en iedereen weet dat. Rechters/advokaten het is een pot nat. Corruptie zit in het DNA. Komen wij met ons geld en belerend verhaal. Ze lachen ons allemaal uit. Je moet je ogen in je zak hebben wil je dat niet zien. Maar als mijn baantje er van af zou hangen zou ik het ook niet zien. Ik hoop dat u snel een echte baan kunt vinden.

  2. Ik ben het niet met álle meningen van Arend Jan Boekestijn eens, maar ik kan wel zeker zeggen dat alle NGO’s en politici die zich nu zo fel uiten, alleen maar bevestigen hoe veel er mis is met ontwikkelingssamenwerking.

    Om te zien dat het niet effectief genoeg is geweest, daar hoef je geen expert voor te zijn. Met de hoeveelheid geld die er in ontwikkelingssamenwerking is geïnvesteerd, en de magere resultaten die geboekt zijn, lijkt het mij op zijn minst realistisch om toe te geven dat er veel moet veranderen. Om Arend Jan Boekestijn dan blind aan te vliegen is één ding, maar iedereen die tegen mij zegt dat er geen drastische veranderingen nodig zijn binnen OS, liegt. En dan is geen enkele andere mening die daarbij genoemd wordt nog het noemen waard.

    Als je ook maar íets om de mensen in ontwikkelingslanden geeft, dan geef je toe dat er gefaald is. Of de oplossing van Boekestijn nu beter is of niet. Hervorming!

  3. Overigens is dit geen populistische mening.

    Sterker nog, ik denk dat het eerder andersom is. De populaire mening is dat we vooral veel geld moeten geven, niet na moeten denken en vooral zo door moeten gaan. Iedereen die daar tegenin gaat is harteloos. Dat zegt meneer van Ham zelf; het zal vast wel om carrière gaan, helemaal niet om de arme mensen. DAT is populisme, beste meneer van Ham. Inspelen op emoties en gepolariseerde stereotypes van “de kapitalistische bruut” en de “medelevende donateur”. Zo zit het niet in elkaar, en dat weet u donders goed.

    Wat ik schandalig vind, is dat ík schijnbaar beter weet wat “populisme” is dan een NGO.

  4. Eerlijk gezegd was ik wat teleurgesteld in het boek van AJB. Van een historicus had ik wat meer lange termijn perspectief verwacht en meer holisme, maar gezien de hectiek van het parlementair werk en de korte tijd waarin het boek werd geschreven ook wel begrijpelijk. Kwantitatief inzicht in waar het OS geld feitelijk aan besteed wordt en dus de werkelijke prioriteiten worden gelegd miste ook.

    Nav de kritische beschouweing van het onderzoeken naar het effect van OS -soms positief soms neutraal en soms negatief- had ik een doorwrochter argumentering verwacht van de aanbevelingen mbt investeringen en buitenalndse handel. Er zijn vast stapels onderzoeken naar de negatieve effecten van globalisering van reputabele instituten en wetenschappers.

    Maar ik vind de overeenkomsten met de conclusies/aanbevelingen van de WRR (rapport 84), wel weer frappant. De tijd is kennelijk echt rijp om de huidige OS praktijk om te gooien en doelmatigheid en effectiviteit prioriteit te geven. Hopelijk is dat meteen ook de krachtigste impuls voor het verstevigen van het draagvlak voor OS bij de belastingbetaler.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

CAPTCHA * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.